Yeni bir iş kurarken sorulan ilk sorulardan biri şirket türüdür: şahıs işletmesi mi, limited şirket mi? Her yapının kendine özgü yönleri vardır ve doğru seçim, işletmenin niteliğine, ortak sayısına ve beklentilere göre değişir. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; belirli bir işletme için tavsiye ya da hukuki görüş niteliğinde değildir. Mevzuat zaman zaman değiştiğinden güncel düzenlemelere bakılmalıdır.
Sorumluluk
Şahıs işletmesinde işletme sahibi, işletmenin borçlarından kendi mal varlığıyla sorumludur. Limited şirkette ise ortakların sorumluluğu genel olarak koydukları sermaye payıyla sınırlıdır; ancak kanunda öngörülen bazı hallerde ortaklar ve yöneticiler ayrıca sorumlu tutulabilir. Bu fark, riskin niteliğine göre önem kazanabilir.
Vergilendirme
Şahıs işletmesinin kazancı genellikle gelir vergisine tabidir; limited şirketin kazancı ise kurumlar vergisine tabidir. Şirket kazancının ortaklara dağıtılması durumunda ayrıca vergilendirme söz konusu olabilir. Hangi yapının vergisel açıdan daha uygun olduğu; gelir düzeyi, giderler ve kâr dağıtımı planlarına göre farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle kesin bir karşılaştırma yapmak yerine, mevzuatı güncel haliyle incelemek gerekir.
Kuruluş ve sermaye
Şahıs işletmesi kuruluşu genellikle daha az formalite gerektirir. Limited şirket kuruluşunda esas sözleşme, ticaret sicil tescili ve asgari sermaye gibi şartlar vardır. Asgari sermaye tutarı mevzuatla belirlenir ve değişebilir; güncel tutarı kontrol etmek gerekir.
Yönetim ve kurumsal görünüm
Limited şirkette yönetim ve temsil yetkisi esas sözleşmeye göre düzenlenir. Birden fazla ortak varsa ya da kurumsal müşterilerle çalışılıyorsa, tüzel kişilik yapısı bazı işletmeler için tercih edilebilir. Ancak bu, her durumda zorunlu ya da daha uygun olduğu anlamına gelmez.
Muhasebe yükümlülükleri
Limited şirketler bilanço esasına göre defter tutar; şahıs işletmeleri ise faaliyetin türüne ve gelir düzeyine göre işletme hesabı ya da bilanço esasına tabi olabilir. Defter ve belge düzeni, her iki yapı için de önemlidir.
Karar öncesi
Şirket türüne karar vermeden önce faaliyetin niteliğini, ortak sayısını, beklenen gelir ve riskleri, ruhsat gereksinimlerini ve ilgili mevzuatı değerlendirmek gerekir. Hukuki konularda avukat, vergisel konularda ise mali müşavir görüşü alınabilir.
Konuya ilişkin sorularınız için iletişim formunu kullanabilirsiniz.