Check-up, belirgin bir şikâyetiniz olmasa da genel sağlık durumunuzu gözden geçirmek için yapılan planlı bir kontroldür. Herkes için geçerli tek bir paket yoktur; içeriği yaşa, cinsiyete, aile öyküsüne, mevcut hastalıklara ve yaşam tarzına göre belirlenir. Bu yazı genel bilgi içindir, kişisel öneri yerine geçmez.
Check-up neleri içerebilir?
Çoğu programın temelinde hekim muayenesi, boy-kilo ve tansiyon ölçümü ile kan ve idrar tetkikleri bulunur. Kişiye göre kalp ritmi kaydı, görüntüleme yöntemleri ya da cinsiyete özgü taramalar eklenebilir. Hangi incelemelerin gerekli olduğuna hekim karar verir; her tetkikin herkese uygulanması beklenmemelidir.
Hazırlık nasıl yapılır?
Kan tetkikleri için çoğunlukla belirli bir süre aç gelmek gerekir; süre ve su içme koşulları randevu sırasında bildirilir. Düzenli kullandığınız ilaçları hekiminize söylemeden bırakmayın. Önceki tetkik sonuçlarınızı yanınızda getirmek, değişimleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Check-up neden herkes için aynı değildir?
Yirmili yaşlardaki sağlıklı bir kişinin ihtiyaçları ile elli yaşın üzerindeki biri ya da hamile bir kadının ihtiyaçları aynı değildir. Gereksiz tetkikler hem zaman hem maliyet açısından yük getirebilir; bu yüzden program, hekimin yaptığı kısa bir değerlendirmeyle şekillendirilmelidir.
Ne sıklıkla yapılmalı?
Aralık, kişiye göre değişir. Hiçbir risk faktörü olmayan genç bir yetişkinle kronik hastalığı olan biri için öneriler farklıdır. Aile öyküsünde belirli hastalıkları olanlar, sigara kullananlar ya da düzenli ilaç alanlar için hekim daha sık kontrol önerebilir. Bu aralığı belirleme işi hekime aittir.
Sonuçlar nasıl değerlendirilir?
Laboratuvar sonuçlarındaki referans aralıkları, tek başına bir tanı anlamına gelmez. Aralık dışı bir değer her zaman hastalık belirtisi değildir; öte yandan aralık içinde olan her değer de her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez. Sonuçlar, muayene bulguları ve sizin öykünüzle birlikte hekim tarafından yorumlanmalıdır.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Kendi kendinize internet kaynaklarıyla yorum yapıp ilaç ya da takviye başlamayın.
- Sonuç raporlarını saklayın; ileride karşılaştırma yapmak için değerlidir.
- Sonuç sonrası hekimin önerdiği ek tetkik ya da kontrolü aksatmayın.
- Yeni bir şikâyetiniz olursa bir sonraki check-up'ı beklemeyin.
Hangi kontrol programının size uygun olduğunu konuşmak için randevu talebi oluşturabilirsiniz.